دستگاه جوش اینورتر، یک نسل جدید و پیشرفته از دستگاههای جوشکاری است که با بهرهگیری از تکنولوژی اینورتر (مدارهای الکترونیکی پیشرفته)، جریان برق متناوب (AC) ورودی را به جریان مستقیم (DC) با فرکانس بالا تبدیل میکند. این فناوری باعث شده است که دستگاههای جوش اینورتر نسبت به دستگاههای جوشکاری سنتی (ترانسفورماتوری) مزایای قابل توجهی داشته باشند.
مهمترین مزایای دستگاه جوش اینورتر عبارتند از:
- وزن و حجم کمتر: اینورترها به دلیل حذف ترانسفورماتورهای بزرگ و سنگین، بسیار سبکتر و کوچکتر هستند که حمل و نقل و کار با آنها را آسانتر میکند. این ویژگی برای کارهای سیار و کارگاههای کوچک بسیار ایدهآل است.
- مصرف برق کمتر: به دلیل راندمان بالاتر، دستگاههای اینورتر برق کمتری مصرف میکنند. این موضوع هم به صرفهجویی در هزینهها کمک میکند و هم فشار کمتری به شبکه برق وارد میآورد.
- کیفیت جوش بالاتر: اینورترها امکان کنترل دقیقتر جریان و ولتاژ خروجی را فراهم میکنند که منجر به قوس پایدارتر و جوشهای با کیفیتتر و تمیزتر میشود. همچنین، پاشش جرقه (Spatter) در این دستگاهها کمتر است.
- قابلیت تنظیم دقیقتر: بسیاری از اینورترها دارای قابلیتهای تنظیم پیشرفتهای مانند هات استارت (Hot Start) برای شروع آسانتر جوشکاری و آنتی استیک (Anti-Stick) برای جلوگیری از چسبیدن الکترود هستند که کار با آنها را برای کاربران مبتدی و حرفهای سادهتر میکند.
- مناسب برای انواع الکترودها: برخی از مدلهای اینورتر میتوانند با انواع مختلفی از الکترودها کار کنند و برای جوشکاری فلزات گوناگون مانند فولاد، استیل و چدن مناسب باشند.
نکات ایمنی که هنگام جوشکاری باید رعایت کرد؟
جوشکاری فرآیندی است که با حرارت بالا، اشعههای مضر و گازهای سمی سروکار دارد. بنابراین، رعایت کامل نکات ایمنی برای محافظت از خود و محیط کار ضروری است.
مهمترین نکات ایمنی جوشکاری عبارتند از:
- محافظت از چشم و صورت: استفاده از کلاه جوشکاری با فیلتر خودکار یا دستی که چشمها را در برابر اشعههای فرابنفش و مادون قرمز محافظت میکند، absolutely ضروری است. نگاه مستقیم به قوس جوشکاری میتواند آسیبهای جدی و جبرانناپذیری به چشم وارد کند.
- محافظت از دستها: استفاده از دستکشهای جوشکاری ضخیم و مقاوم در برابر حرارت برای جلوگیری از سوختگی و محافظت در برابر جرقهها و فلز مذاب الزامی است.
- محافظت از بدن: پوشیدن لباس کار ضخیم، آستین بلند و غیرقابل اشتعال (مانند لباسهای پنبهای ضخیم یا چرمی) و همچنین پیشبند جوشکاری چرمی برای محافظت از پوست در برابر حرارت، جرقهها و پاشش مذاب توصیه میشود. از لباسهای از جنس الیاف مصنوعی که ممکن است ذوب شوند، خودداری کنید.
- تهویه مناسب: جوشکاری گازها و بخارات سمی تولید میکند. اطمینان از تهویه مناسب محیط کار (با استفاده از فن، هود یا کار در فضای باز) برای جلوگیری از استنشاق این گازها حیاتی است.
- ایمنی در برابر آتشسوزی: قبل از شروع جوشکاری، مواد قابل اشتعال را از محیط کار دور کنید. یک کپسول آتشنشانی مناسب (ترجیحاً پودر و گاز) را در دسترس داشته باشید. سطوحی که جوشکاری روی آنها انجام میشود باید غیرقابل اشتعال باشند.
- ایمنی برق: قبل از کار با دستگاه، از سلامت کابلها و اتصالات اطمینان حاصل کنید. از کار با دستگاه در محیطهای مرطوب یا خیس خودداری کنید. همیشه از اتصالات ارت (زمین) مناسب استفاده کنید.
چگونه الکترود مناسب را برای جوشکاری انتخاب کنیم؟
انتخاب الکترود مناسب برای جوشکاری، کلید دستیابی به یک جوش با کیفیت و مستحکم است. الکترودها بر اساس نوع فلز پایه، ضخامت قطعه کار، موقعیت جوشکاری و نوع جریان (AC یا DC) انتخاب میشوند.
نکات مهم در انتخاب الکترود:
- جنس فلز پایه: مهمترین عامل در انتخاب الکترود، همخوانی جنس الکترود با جنس فلز پایه است. برای جوشکاری فولاد نرم از الکترودهای فولادی، برای استیل از الکترودهای استیل و برای چدن از الکترودهای مخصوص چدن استفاده میشود.
- ضخامت قطعه کار: برای قطعات نازکتر، از الکترودهای با قطر کمتر و برای قطعات ضخیمتر از الکترودهای با قطر بیشتر استفاده میشود.
- موقعیت جوشکاری: برخی الکترودها برای جوشکاری در تمام موقعیتها (تخت، افقی، عمودی و سقفی) مناسب هستند (مانند E6013) و برخی دیگر برای موقعیتهای خاص (مانند E7018 برای جوشکاری تخت و افقی).
- نوع جریان دستگاه جوش: الکترودها برای کار با جریان مستقیم (DC)، جریان متناوب (AC) یا هر دو (AC/DC) طراحی شدهاند. مطمئن شوید که الکترود انتخابی شما با نوع جریان دستگاه اینورترتان سازگار است.
- کد الکترود: الکترودها دارای کدهای استاندارد (مانند AWS E6013) هستند که اطلاعات مهمی در مورد نوع روکش، استحکام کششی، موقعیت جوشکاری و نوع جریان را نشان میدهند. آشنایی با این کدها به شما در انتخاب صحیح کمک میکند.
برای مثال، الکترود E6013 یکی از پرکاربردترین الکترودها برای جوشکاری فولادهای معمولی و کارهای عمومی است که برای جوشکاری در تمام موقعیتها مناسب بوده و با جریان AC و DC قابل استفاده است.
چگونه تنظیمات دستگاه جوش اینورتر را انجام دهیم؟
تنظیم صحیح دستگاه جوش اینورتر برای دستیابی به جوشی تمیز و قوی حیاتی است. تنظیمات اصلی معمولاً شامل جریان جوشکاری (آمپر) و در برخی مدلها ولتاژ (ولت) و قطبیت (Polarity) میشود.
مراحل و نکات تنظیم دستگاه جوش اینورتر:
- انتخاب نوع جوشکاری: اطمینان حاصل کنید که دستگاه در حالت جوشکاری قوس الکتریکی دستی (MMA/Stick Welding) تنظیم شده باشد.
- اتصال کابلها:
- کابل انبر اتصال (کابل زمین): این کابل به قطعه کاری که قرار است جوش داده شود، متصل میشود. در جوشکاری با الکترود، معمولاً این کابل به قطب منفی (-) یا مثبت (+) دستگاه (بسته به نوع الکترود و فلز) وصل میشود.
- کابل انبر الکترود: این کابل به انبری وصل میشود که الکترود در آن قرار میگیرد و به قطب دیگر دستگاه (معمولاً مثبت (+) یا منفی (-)) متصل میشود. قطبیت (Polarity) نقش مهمی دارد:
- DC+ (DCEP – جریان مستقیم با الکترود مثبت): برای نفوذ بیشتر و جوشهای قویتر در اکثر فولادها و الکترودها (مانند E7018) استفاده میشود.
- DC- (DCEN – جریان مستقیم با الکترود منفی): برای نفوذ کمتر و سرعت بالاتر در جوشکاری قطعات نازک و برخی الکترودها (مانند E6010) استفاده میشود.
- تنظیم جریان (آمپر): این مهمترین تنظیم است. میزان آمپر مورد نیاز بستگی به قطر الکترود، جنس و ضخامت قطعه کار و موقعیت جوشکاری دارد. معمولاً روی بستهبندی الکترودها، محدوده آمپر پیشنهادی درج شده است. به عنوان یک قاعده کلی، برای الکترودهای با قطر بیشتر، آمپر بالاتری نیاز است.
- تنظیمات پیشرفته (در صورت وجود):
- هات استارت (Hot Start): این ویژگی به طور خودکار در لحظه شروع جوشکاری، آمپر را برای مدت کوتاهی افزایش میدهد تا قوس راحتتر تشکیل شود و الکترود نچسبد.
- نیروی قوس (Arc Force/Dig): این ویژگی به جلوگیری از چسبیدن الکترود در حین جوشکاری کمک میکند و پایداری قوس را افزایش میدهد، به خصوص هنگام جوشکاری در موقعیتهای دشوار.
- آنتی استیک (Anti-Stick): اگر الکترود به قطعه کار بچسبد، این ویژگی به طور خودکار جریان را قطع میکند تا الکترود به راحتی جدا شود و آسیب نبیند.
با تمرین و تجربه، میتوانید بهترین تنظیمات را برای پروژههای مختلف پیدا کنید.
مشکلات رایج در جوشکاری با اینورتر و راه حل آنها
با وجود مزایای فراوان، ممکن است در حین جوشکاری با اینورتر با مشکلاتی مواجه شوید. شناسایی و رفع این مشکلات به شما کمک میکند تا جوشهای بهتری بزنید.
برخی از مشکلات رایج و راه حلهای آنها:
- چسبیدن الکترود:
- علت: آمپر پایین، طول قوس نامناسب (بیش از حد کوتاه)، الکترود مرطوب یا کثیف، عدم مهارت کافی در شروع قوس.
- راه حل: آمپر را کمی افزایش دهید، طول قوس را کمی بیشتر کنید، از الکترود خشک و تمیز استفاده کنید، تکنیک شروع قوس را تمرین کنید. استفاده از قابلیتهای “هات استارت” و “آنتی استیک” دستگاه کمککننده است.
- پاشش زیاد جرقه (Spatter):
- علت: آمپر بالا، طول قوس بیش از حد بلند، الکترود نامناسب یا مرطوب، زاویه نامناسب الکترود.
- راه حل: آمپر را کاهش دهید، طول قوس را کوتاهتر کنید، از الکترود مناسب و خشک استفاده کنید، زاویه الکترود را اصلاح کنید.
- جوشکاری با نفوذ کم (Lack of Penetration):
- علت: آمپر پایین، سرعت جوشکاری بالا، طول قوس خیلی بلند، آمادهسازی نامناسب لبههای قطعه کار.
- راه حل: آمپر را افزایش دهید، سرعت حرکت الکترود را کاهش دهید، طول قوس را تنظیم کنید، لبههای قطعه کار را به درستی پخ بزنید یا تمیز کنید.
- جوشکاری متخلخل (Porosity):
- علت: آلودگی سطح قطعه کار (روغن، زنگ زدگی، رنگ)، الکترود مرطوب، جریان هوا یا تهویه نامناسب، سرعت جوشکاری خیلی بالا.
- راه حل: سطح قطعه کار را کاملاً تمیز کنید، از الکترود خشک استفاده کنید، تهویه مناسب را فراهم کنید (نه زیاد که گاز محافظ را از بین ببرد)، سرعت جوشکاری را تنظیم کنید.
- قوس ناپایدار:
- علت: آمپر نامناسب، کابلهای اتصال ضعیف یا کثیف، مشکل در برق ورودی، الکترود نامناسب یا مرطوب.
- راه حل: آمپر را تنظیم کنید، اتصالات کابلها را تمیز و محکم کنید، از سلامت برق ورودی اطمینان حاصل کنید، از الکترود مناسب و خشک استفاده کنید.
با شناخت این مشکلات و راه حلهای آنها، میتوانید مهارت جوشکاری خود را بهبود بخشید و پروژههای موفقی را به انجام برسانید.
محصولات الکتروجوش شامل:
دستگاه جوش ترانسی ،دستگاه جوش ترانسی میگ مگ ، دستگاه جوش اینورتر ، دستگاه جوش الکترود ، دستگاه جوش تیگ ، دستگاه جوش میگ مگ ، دستگاه جوش برش پلاسما ، کیف جوشکاری